سیاست فرنگی
رابطه ها اولجایتو با خان اردوی زرین یا این که آلتین اردو (ه م) در دشت قپچاق، ابتدا از صمیم قلب بود [۲۶]. ولی ازبک خان (ه م) جانشین توقتا، ادعای قبل خانات آلتین اردو را که اران و آذربایجان را بخشی از قلمرو خویش میپنداشتند، تجدید کرد؛ به خصوص در اواخر حیات اولجایتو رابطه ها وی با خان اردوی زرین مشقت بار رو به تیرگی بنیان. در ۷۱۵ق /۱۳۱۵م، پدر اغول از اردوی زرین بعداز آنکه خوارزم را به باد غارت بخشید، به اولجایتو تامین موفقیت و به این سان، در میان ایلخان کشور ایران و ازبک، بدگمانی بوجود آمد، اما عاقبت پدر اغول به دستور اولجایتو به قتل رسید و رابطه ها وی با ازبک رو به بهبود مسجد قبا مشهد بنیان.[۲۷].
ارتباط با ممالک مصر
گرانقدرترین معاند ایلخانان در کشور ایران دراین بعدازظهر مملوکان مصر بودند. اولجایتو در اوایل فرمانروایی کوشید تا ارتباط ها از صمیم قلب با آن ها برقرار نماید [۲۸] و طی طومارای که در تاریخ وصاف [۲۹] آمده، به وعد و وعید پیش آمد. این فعالیت منجر شد نوقتا، خان اردوی زرین در تحریک پادشاه مصر به یورش به قلمرو ایلخانان آدرس مسجد قبا مشهد توفیقی نیابد.
فقط لشکرکشی اولجایتو به قلمرو مملوکان، در ۷۱۲ق /۱۳۱۲م اتفاق افتاد. در سال جاری ملک الناصر محمدبن قلاوون به قتل معارضان خویش دست گشود و قراسنقر حکم کننده دمشق، جمال الدین افرم، والی حلب و برخی دیگر از امرای شام به اولجایتو امان بردند و اورا به لشکرکشی به شام واداشتند. به داستان منابع اهل ایران اولجایتو به رحبه لشکر کشید و قلعة آنجا را گشود و به بغداد رجوع [۳۰]، ولی به ماجرا ابوالفدا [۳۱] - که خویش در آن مجال والی حماه بود - اولجایتو به باعث پایداری مدافعان و نیز قحطی، عمل محاصره قلعه را بعد از یک ماه رها رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۳۲].
ارتباط با مسیحیان اروپا
ایلخانان کشورایران، از به عبارتی شروع فرمانروایی برای رویارویی با ممالیک مصر میکوشیدند تا با پادشاهان مسیحی اروپا متحد شوند. اولجایتو نیز همین روش پدرش ارغون و برادرش غازان را شماره تلفن مسجد قبا مشهد پی گرفت.
او نخست حکومت، دو سفیر نزد پاپ کلمان پنجم، فیلیپ لوبل، فرمان روا فرانسه و ادوارد دوم، پاد شاه انگلستان ارسال کرد. ایلخان در طومارای به فیلیپ لوبل، فرمانروا فرانسه از وی خواست که بر ضد معاند مشترک، یعنی ممالیک مصر متحد شوند.از جواب فیلیپ لوبل بهاین طومار، دانایی در اختیار وجود ندارد [۳۳]. ادوارد دوم، سلطان انگلستان نیز در سال ۷۰۷ق /۱۳۰۷م دو طومار به ایلخان نوشت. پاپ کلمان پنجم نیز در طومارای که در ۶ رمضان ۷۰۷ق /۱ مارس ۱۳۰۸م به اولجایتو نوشت، از او خواست هنگام ورود جنگجویان مسیحی به ارمنستان، اسب و آذوقه در چنگ آن ها گذارد و خویش با صد هزار سوار آنها را در تسخیر ارض مقدس کمک رساند[۳۴]. از این طومارها پیداست که اروپای مسیحی تصور صدق از حال و روز شرق، به ویژه ایلخانان کشور ایران و گرایشهای شرعی آنان نداشتند؛ چه، بیان کننده گمان میکردند که اولجایتو مسیحی میباشد و در رواج آیین مسیح می کوشد، هم اکنون آنکه وی خویش را چنان مسلمانی میپنداشت که مصریان مسلمان را به سستی در ایمان مجرم میکرد و همو در ۷۱۴ق /۱۳۱۴م به قتل ۳ راهب در تبریز و ارزنجان امر اعطا کرد [۳۵]. به هر حالا اتحاد اولجایتو با دولتهای مسیحی اروپایی هیچوقت تحقق نیافت [۳۶]
اولجایتو با ا¸ندرونیکوس دوم، امپراتور روم شرقی رابطه ها صمیمانه داشت و امپراتور برای نگهداری قلمرو خویش از یورشهای ترکمانان آسیای صغیر و کیلیکیه، با ایلخان کشورایران قسم اتحاد بست و خواهر خویش، مریم را بدو به زنی بخشید. اولجایتو نیز برای رویارویی با حاکمان رخنه آناتولی، ۳۰ هزار سپاهی به مرزهای غربی آسیای صغیر روانه کرد؛ با اینهمه، ترکان بهتدریج قلمرو خویش را پیشرفت دادند.[۳۷].
مذهب
اولجایتو در کودکی، به دست مامان مسیحی خویش اروک خاتون و برای تبرک از پاپ نیکولاوس چهارم، به اسم نیکولاوس غسل تعمید داده شد؛ البته آن گاه به آئین بودایی درآمد [۳۸] و هنگامی برادرش غازان خان اسلام آورد، وی که درین فرصت ولیعهد و حکمران خراسان بود، مسلمان شد و مانند برادرش مذهب حنفی تفویض کرد.[۳۹].
تمایل به مذهب شافعی
غازانخان در اواخر قدمت برای زیارت مقبره امام علی(ع) به نجف رفت و در همانجا به تشیع میل یافت و دستور بخشید خطبه به اسم اهل بیت بخوانند؛ البته بعد از درگذشت غازان و جلوس اولجایتو، حنفیان، ایلخان تازه را بر آن داشتند که خطبه و سکه به اسم خلفای راشدین نماید و از همین فرصت، رقابت در بین فرقههای متعدد مذهبی در دربار ایلخان بالا زد و هر مورد میکوشیدند تا اولجایتو را به کیش خویش درآورند.[۴۰]. دراین دربین خواجه رشیدالدین که مذهب شافعی داشت [۴۱]، مولانا نظام الدین عبدالملک مراغهای شافعی را عمل «قضاء مرزو بوم کشورایران» بخشید و اولجایتو نیز زیرا چیرگی نظام الدین را در مباحثه با علمای فرقههای دیگر بدید، مذهب شافعی سپردن کرد و از آن پس اختلافهای مذهبی، به ویژه دربین حنفیان و شافعیان در دربار ایلخان دشوار شدیدشد؛ تا آنجا که برخی از امرای مغول، با انذار، ایلخان را به رخنه مسلمانی و برگشت به آئین آبا و اجدادی خویش فرا خواندند؛ البته اولجایتو همچنان بر آیین خویش پای فشرد.[۴۲].
شیعه شدن و رسمیتبخشی به مذهب تشیع
اسم ائمه و عبارت علی اما الله بر سکه روزگار اولجایتو
امیر طرمطاز (ترمتاس) و تاج الدین آوجی(آوی)، دانشمند شیعی، اولجایتو را به مذهب شیعه ترغیب کردند و وی آخر و عاقبت در ۷۰۹ق / ۱۳۰۹م که به بغداد رفت، به طور رسمیً مذهب شیعه سپردن کرد. [۴۳] در روزها پادشاهی وی مذهب تشیع برای اولیه توشه مذهب قانونی سراسر جمهوری اسلامی ایران شوید.[۴۴] و وی اولیه فرمان روا امامی مذهب میباشد که در سطحی وسیع و گسترده به انتشار تشیع مذهب اثناعشری همّت گماشت.[۴۵].
اولجایتو پس از شیعه شدن در سال ۷۰۹ق امر اعطا کرد، به مکان خلفای راشدین به اسم امامان شیعه سکه و خطبه نمایند و در همانجا، علامه حلی، گرانقدرترین دانشمند شیعی آن بعد از ظهر، به حضور ایلخان خط مش یافت و از آن پس همراه وی شد [۴۶]؛ [۴۷] علامه حلی، دو کتاب خویش منهاج الکرامه [۴۸] و نهج الحق [۴۹] را به اسم شاه کرد و بدو نثار داشت.
سیاست فرنگی
رابطه ها اولجایتو با خان اردوی زرین یا این که آلتین اردو (ه م) در دشت قپچاق، ابتدا از صمیم قلب بود [۲۶]. ولی ازبک خان (ه م) جانشین توقتا، ادعای قبل خانات آلتین اردو را که اران و آذربایجان را بخشی از قلمرو خویش میپنداشتند، تجدید کرد؛ به خصوص در اواخر حیات اولجایتو رابطه ها وی با خان اردوی زرین مشقت بار رو به تیرگی بنیان. در ۷۱۵ق /۱۳۱۵م، پدر اغول از اردوی زرین بعداز آنکه خوارزم را به باد غارت بخشید، به اولجایتو تامین موفقیت و به این سان، در میان ایلخان کشور ایران و ازبک، بدگمانی بوجود آمد، اما عاقبت پدر اغول به دستور اولجایتو به قتل رسید و رابطه ها وی با ازبک رو به بهبود مسجد قبا مشهد بنیان.[۲۷].
ارتباط با ممالک مصر
گرانقدرترین معاند ایلخانان در کشور ایران دراین بعدازظهر مملوکان مصر بودند. اولجایتو در اوایل فرمانروایی کوشید تا ارتباط ها از صمیم قلب با آن ها برقرار نماید [۲۸] و طی طومارای که در تاریخ وصاف [۲۹] آمده، به وعد و وعید پیش آمد. این فعالیت منجر شد نوقتا، خان اردوی زرین در تحریک پادشاه مصر به یورش به قلمرو ایلخانان آدرس مسجد قبا مشهد توفیقی نیابد.
فقط لشکرکشی اولجایتو به قلمرو مملوکان، در ۷۱۲ق /۱۳۱۲م اتفاق افتاد. در سال جاری ملک الناصر محمدبن قلاوون به قتل معارضان خویش دست گشود و قراسنقر حکم کننده دمشق، جمال الدین افرم، والی حلب و برخی دیگر از امرای شام به اولجایتو امان بردند و اورا به لشکرکشی به شام واداشتند. به داستان منابع اهل ایران اولجایتو به رحبه لشکر کشید و قلعة آنجا را گشود و به بغداد رجوع [۳۰]، ولی به ماجرا ابوالفدا [۳۱] - که خویش در آن مجال والی حماه بود - اولجایتو به باعث پایداری مدافعان و نیز قحطی، عمل محاصره قلعه را بعد از یک ماه رها رزرو مسجد قبا مشهد کرد.[۳۲].
ارتباط با مسیحیان اروپا
ایلخانان کشورایران، از به عبارتی شروع فرمانروایی برای رویارویی با ممالیک مصر میکوشیدند تا با پادشاهان مسیحی اروپا متحد شوند. اولجایتو نیز همین روش پدرش ارغون و برادرش غازان را شماره تلفن مسجد قبا مشهد پی گرفت.
او نخست حکومت، دو سفیر نزد پاپ کلمان پنجم، فیلیپ لوبل، فرمان روا فرانسه و ادوارد دوم، پاد شاه انگلستان ارسال کرد. ایلخان در طومارای به فیلیپ لوبل، فرمانروا فرانسه از وی خواست که بر ضد معاند مشترک، یعنی ممالیک مصر متحد شوند.از جواب فیلیپ لوبل بهاین طومار، دانایی در اختیار وجود ندارد [۳۳]. ادوارد دوم، سلطان انگلستان نیز در سال ۷۰۷ق /۱۳۰۷م دو طومار به ایلخان نوشت. پاپ کلمان پنجم نیز در طومارای که در ۶ رمضان ۷۰۷ق /۱ مارس ۱۳۰۸م به اولجایتو نوشت، از او خواست هنگام ورود جنگجویان مسیحی به ارمنستان، اسب و آذوقه در چنگ آن ها گذارد و خویش با صد هزار سوار آنها را در تسخیر ارض مقدس کمک رساند[۳۴]. از این طومارها پیداست که اروپای مسیحی تصور صدق از حال و روز شرق، به ویژه ایلخانان کشور ایران و گرایشهای شرعی آنان نداشتند؛ چه، بیان کننده گمان میکردند که اولجایتو مسیحی میباشد و در رواج آیین مسیح می کوشد، هم اکنون آنکه وی خویش را چنان مسلمانی میپنداشت که مصریان مسلمان را به سستی در ایمان مجرم میکرد و همو در ۷۱۴ق /۱۳۱۴م به قتل ۳ راهب در تبریز و ارزنجان امر اعطا کرد [۳۵]. به هر حالا اتحاد اولجایتو با دولتهای مسیحی اروپایی هیچوقت تحقق نیافت [۳۶]
اولجایتو با ا¸ندرونیکوس دوم، امپراتور روم شرقی رابطه ها صمیمانه داشت و امپراتور برای نگهداری قلمرو خویش از یورشهای ترکمانان آسیای صغیر و کیلیکیه، با ایلخان کشورایران قسم اتحاد بست و خواهر خویش، مریم را بدو به زنی بخشید. اولجایتو نیز برای رویارویی با حاکمان رخنه آناتولی، ۳۰ هزار سپاهی به مرزهای غربی آسیای صغیر روانه کرد؛ با اینهمه، ترکان بهتدریج قلمرو خویش را پیشرفت دادند.[۳۷].
مذهب
اولجایتو در کودکی، به دست مامان مسیحی خویش اروک خاتون و برای تبرک از پاپ نیکولاوس چهارم، به اسم نیکولاوس غسل تعمید داده شد؛ البته آن گاه به آئین بودایی درآمد [۳۸] و هنگامی برادرش غازان خان اسلام آورد، وی که درین فرصت ولیعهد و حکمران خراسان بود، مسلمان شد و مانند برادرش مذهب حنفی تفویض کرد.[۳۹].
تمایل به مذهب شافعی
غازانخان در اواخر قدمت برای زیارت مقبره امام علی(ع) به نجف رفت و در همانجا به تشیع میل یافت و دستور بخشید خطبه به اسم اهل بیت بخوانند؛ البته بعد از درگذشت غازان و جلوس اولجایتو، حنفیان، ایلخان تازه را بر آن داشتند که خطبه و سکه به اسم خلفای راشدین نماید و از همین فرصت، رقابت در بین فرقههای متعدد مذهبی در دربار ایلخان بالا زد و هر مورد میکوشیدند تا اولجایتو را به کیش خویش درآورند.[۴۰]. دراین دربین خواجه رشیدالدین که مذهب شافعی داشت [۴۱]، مولانا نظام الدین عبدالملک مراغهای شافعی را عمل «قضاء مرزو بوم کشورایران» بخشید و اولجایتو نیز زیرا چیرگی نظام الدین را در مباحثه با علمای فرقههای دیگر بدید، مذهب شافعی سپردن کرد و از آن پس اختلافهای مذهبی، به ویژه دربین حنفیان و شافعیان در دربار ایلخان دشوار شدیدشد؛ تا آنجا که برخی از امرای مغول، با انذار، ایلخان را به رخنه مسلمانی و برگشت به آئین آبا و اجدادی خویش فرا خواندند؛ البته اولجایتو همچنان بر آیین خویش پای فشرد.[۴۲].
شیعه شدن و رسمیتبخشی به مذهب تشیع
اسم ائمه و عبارت علی اما الله بر سکه روزگار اولجایتو
امیر طرمطاز (ترمتاس) و تاج الدین آوجی(آوی)، دانشمند شیعی، اولجایتو را به مذهب شیعه ترغیب کردند و وی آخر و عاقبت در ۷۰۹ق / ۱۳۰۹م که به بغداد رفت، به طور رسمیً مذهب شیعه سپردن کرد. [۴۳] در روزها پادشاهی وی مذهب تشیع برای اولیه توشه مذهب قانونی سراسر جمهوری اسلامی ایران شوید.[۴۴] و وی اولیه فرمان روا امامی مذهب میباشد که در سطحی وسیع و گسترده به انتشار تشیع مذهب اثناعشری همّت گماشت.[۴۵].
اولجایتو پس از شیعه شدن در سال ۷۰۹ق امر اعطا کرد، به مکان خلفای راشدین به اسم امامان شیعه سکه و خطبه نمایند و در همانجا، علامه حلی، گرانقدرترین دانشمند شیعی آن بعد از ظهر، به حضور ایلخان خط مش یافت و از آن پس همراه وی شد [۴۶]؛ [۴۷] علامه حلی، دو کتاب خویش منهاج الکرامه [۴۸] و نهج الحق [۴۹] را به اسم شاه کرد و بدو نثار داشت.
سوالات مهم قبل از رزرو مسجد قبا مشهد؛ راهنمای کامل برای انتخاب و هماهنگی مراسم